Bioinspired Nanopores for Alkali Metal Ion Transport: From Natural Structure to Artificial Design

Jingyi Li , Yongchao Qian , Lvchen Xie , Xiang-Yu Kong , Liping Wen

Chemical Research in Chinese Universities ›› 2026, Vol. 42 ›› Issue (5) : 1343 -1365.

PDF
Chemical Research in Chinese Universities ›› 2026, Vol. 42 ›› Issue (5) :1343 -1365. DOI: 10.1007/s40242-026-6173-2
Review Article
review-article
Bioinspired Nanopores for Alkali Metal Ion Transport: From Natural Structure to Artificial Design
Author information +
History +
PDF

Abstract

Natural ion channels achieve exquisite selectivity and near-diffusion-limited flux through sub-nanometer confinement and precise chemical coordination, inspiring the design of synthetic nanoporous materials for alkali metal ion transport. This review systematically surveys recent advances in bioinspired nanoporous materials for the selective transport of Li+, Na+, K+, Rb+ and Cs+. We begin by examining the structural and functional principles of natural channel proteins—notably Nav channels and KcsA—which establish paradigms for ion selectivity via partial dehydration, electrostatic coordination and size exclusion. We then categorize artificial systems by dimensionality, from zero-dimensional graphene nanopores to three-dimensional framework materials, highlighting how pore architecture and chemical microenvironment collectively govern ion selectivity and flux. To achieve enhanced separation performance, researchers primarily relied on three core design strategies, namely size sieving, Donnan-based charge exclusion and stimulus-responsive regulation, with particular emphasis on their synergistic implementation. Finally, we offer perspectives on emerging material platforms, underexplored regulatory strategies, and advanced separation tasks, such as lithium isotope fractionation. Continued advances in fundamental understanding and scalable membrane fabrication will position bioinspired nanoporous materials for transformative impact in resource recovery, energy conversion and environmental remediation.

Keywords

Bioinspired nanopore / Alkali metal ion / Ion selectivity / Nanoporous material

Cite this article

Download citation ▾
Jingyi Li, Yongchao Qian, Lvchen Xie, Xiang-Yu Kong, Liping Wen. Bioinspired Nanopores for Alkali Metal Ion Transport: From Natural Structure to Artificial Design. Chemical Research in Chinese Universities, 2026, 42 (5) : 1343-1365 DOI:10.1007/s40242-026-6173-2

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

References

[1]

Siwy Z, Fornasiero FScience, 2017, 357: 753.

[2]

Esfandiar A, Radha B, Wang F C, Yang Q, Hu S, Garaj S, Nair R R, Geim A K, Gopinadhan KScience, 2017, 358511.

[3]

Geng J, Kim K, Zhang J, Escalada A, Tunuguntla R, Comolli L R, Allen F I, Shnyrova A V, Cho K R, Munoz D, Wang Y M, Grigoropoulos C P, Ajo-Franklin C M, Frolov V A, Noy ANature, 2014, 514612.

[4]

Yang L, Kong X Y, Wen LSupramol. Mater., 2023, 2100043.

[5]

Cestèle SBiochimie, 2000, 82883.

[6]

Catterall W ANature, 2001, 409988.

[7]

O’Malley H A, Isom L LAnnu. Rev. Physiol., 2015, 77481.

[8]

Payandeh J, Scheuer T, Zheng N, Catterall W ANature, 2011, 475353.

[9]

Jiang D, Shi H, Tonggu L, Gamal El-Din T M, Lenaeus M J, Zhao Y, Yoshioka C, Zheng N, Catterall W ACell, 2020, 180122-134.e10.

[10]

Koishi R, Xu H, Ren D, Navarro B, Spiller B W, Shi Q, Clapham D EJ. Biol. Chem., 2004, 2799532.

[11]

Boiteux C, Vorobyov I, Allen T WProc. Natl. Acad. Sci. USA, 2014, 1113454.

[12]

Ahern C A, Payandeh J, Bosmans F, Chanda BJ. Gen. Physiol., 2016, 1471.

[13]

Dudev T, Lim CAcc. Chem. Res., 2014, 473580.

[14]

Morth J P, Pedersen B P, Toustrup-Jensen M S, Sørensen T L M, Petersen J, Andersen J P, Vilsen B, Nissen PNature, 2007, 4501043.

[15]

Noskov S Y, Bernèche S, Roux BNature, 2004, 431830.

[16]

Zhou Y, Morais-Cabral J H, Kaufman A, MacKinnon RNature, 2001, 41443.

[17]

Choe SNat. Rev. Neurosci., 2002, 3115.

[18]

Xin P, Xu L, Dong W, Mao L, Guo J, Bi J, Zhang S, Pei Y, Chen C PAngew. Chem. Int. Ed., 2023, 62e202217859.

[19]

Lee S J, Schillings J, de Vries R, Matamoros M, de Groot B L, Nichols C GFunction, 2025, 6zqaf050.

[20]

Kuo M M C, Haynes W J, Loukin S H, Kung C, Saimi YFEMS Microbiol. Rev., 2005, 29961.

[21]

MacKinnon RAngew. Chem. Int. Ed., 2004, 434265.

[22]

Magura I S, Bogdanova N A, Dolgaya E VNeurophysiology, 2015, 4771.

[23]

Doyle D A, Cabral J M, Pfuetzner R A, Kuo A, Gulbis J M, Cohen S L, Chait B T, MacKinnon RScience, 1998, 28069.

[24]

Kuang Q, Purhonen P, Hebert HCell. Mol. Life Sci., 2015, 723677.

[25]

Kratochvil H T, Carr J K, Matulef K, Annen A W, Li H, Maj M, Ostmeyer J, Serrano A L, Raghuraman H, Moran S D, Skinner J L, Perozo E, Roux B, Valiyaveetil F I, Zanni M TScience, 2016, 3531040.

[26]

Zhang H, Li X, Hou J, Jiang L, Wang HChem. Soc. Rev., 2022, 512224.

[27]

Zhang H, Hou X, Zeng L, Yang F, Li L, Yan D, Tian Y, Jiang LJ. Am. Chem. Soc., 2013, 13516102.

[28]

Zhang Z, Wen L, Jiang LChem. Soc. Rev., 2018, 47322.

[29]

Tagliazucchi M, Szleifer IMater. Today, 2015, 18131.

[30]

Xin W, Fu J, Qian Y, Fu L, Kong X Y, Ben T, Jiang L, Wen LNat. Commun., 2022, 131701.

[31]

Mohammed F A, Xiao T, Wang L, Elmes R B PChem. Commun., 2024, 6011812.

[32]

Yan T, Liu S, Luo Y, Zou Y, Liu JActa Chim. Sin., 2021, 79999.

[33]

Cuccia L A, Ruiz E, Lehn J M, Homo J C, Schmutz MChem. Eur. J., 2002, 83448.

[34]

Guichard G, Huc IChem. Commun., 2011, 475933.

[35]

Asbury C LCurr. Opin. Cell Biol., 2005, 1789.

[36]

Tyska M J, Warshaw D MCell Motil., 2002, 511.

[37]

Sauvage J PAngew. Chem. Int. Ed., 2017, 5611080.

[38]

Muraoka T, Shima T, Hamada T, Morita M, Takagi M, Kinbara KChem. Commun., 2011, 47194.

[39]

Feng W X, Sun Z, Zhang Y, Legrand Y M, Petit E, Su C Y, Barboiu MOrg. Lett., 2017, 191438.

[40]

Zhang L, Zhang C, Dong X, Dong ZAngew. Chem. Int. Ed., 2023, 62e202214194.

[41]

Shen J, Deepa R, Li Z, Oh H, Behera H, Joshi H, Kumar M, Aksimentiev A, Zeng HAngew. Chem. Int. Ed., 2023, 62e202305623.

[42]

Gou F, Wang Q, Yang Z, Chang W, Shen J, Zeng HAngew. Chem. Int. Ed., 2025, 64e202418304.

[43]

Wen Q, Yan D, Liu F, Wang M, Ling Y, Wang P, Kluth P, Schauries D, Trautmann C, Apel P, Guo W, Xiao G, Liu J, Xue J, Wang YAdv. Funct. Mater., 2016, 265796.

[44]

Cetindag S, Pendse A, Rehak P, Koverga V, Selvaraj S C, Dandu N K, Jafari R, Castellano R J, Howard M, Wang K, Yi J, Praino R F, Liu L, Ngo A T, Kral P, Kim S, Shan J WNat. Nanotechnol., 2026, 21831.

[45]

Fu L, Wang Q, Hu Y, Qian Y, Xin W, Zhou S, Kong X Y, Wen LChem. Commun., 2023, 599384.

[46]

Zhang Y, Zhou K, Su S, Gao J, Liu J, Jiang LSci. Adv., 2024, 10eadm9620.

[47]

Zhang Z, Kong Y, Li R, Yue X, Deng H, Zheng Y, Zhang S, Zhang R, Jiang ZNano-Micro Lett., 2026, 18126.

[48]

Dong Y, Liu Y, Li H, Zhu Q, Luo M, Zhang H, Ye B, Yang Z, Xu TJ. Membr. Sci., 2023, 665121113.

[49]

Li J, Shi Y, Qi C, Zhang B, Xing X, Li Y, Chen T, Mao X, Zuo Z, Zhao X, Pan Z, Li L, Yang X, Li CAngew. Chem. Int. Ed., 2023, 62e202309918.

[50]

Qi S, Tian J, Zhang J, Zhang L, Zhang C, Lin Z, Min J, Mao S, Dong ZCCS Chem., 2022, 41850.

[51]

Qi S, Zhang C, Yu H, Zhang J, Yan T, Lin Z, Yang B, Dong ZJ. Am. Chem. Soc., 2021, 1433284.

[52]

He Z, Zhou J, Lu X, Corry BACS Nano, 2013, 710148.

[53]

He Z, Corry BDesalination, 2023, 559116659.

[54]

Huang X, Sun H, Li X, Zhu W, Chen L, Ma T, Ding S, Ma T, Dong Y, Zhang K, Cheng F, Wei Q, Gao L, Zhao J, Zhang W, Chen JJ. Am. Chem. Soc., 2024, 14629391.

[55]

Dai L, Guan K, Mai Z, Fang S, Zhao S, Hu M, Li Z, Zhang P, Xu P, Matsuyama HNano Lett., 2024, 2413686.

[56]

Wang J, Zhang J, Jin P, Wen H, Dai Z, Tan H, Yuan S, Yang J, Elimelech MNat. Commun., 2025, 167346.

[57]

Feng Y, Tian X, Zhu Y, Fang Q, Cantu R, Shin B, Huang X, Weng X, Zhang X, Zhang Y, Steinbach D, Ai Q, Chen T H, Han Y, Ajayan P M, Li Q, Lou JACS Nano, 2026, 203632.

[58]

Lu J, Jiang G, Zhang H, Qian B, Zhu H, Gu Q, Yan Y, Liu J Z, Freeman B D, Jiang L, Wang HSci. Adv., 2023, 9eabq1369.

[59]

Huang D, Zou K, Wu Y, Li K, Zhang Z, Liu T, Chen W, Yan Z, Zhou S, Kong X Y, Jiang L, Wen LJ. Am. Chem. Soc., 2024, 14616469.

[60]

Qiao D, Joshi H, Zhu H, Wang F, Xu Y, Gao J, Huang F, Aksimentiev A, Feng JJ. Am. Chem. Soc., 2021, 14315975.

[61]

Xin P, Kong H, Sun Y, Zhao L, Fang H, Zhu H, Jiang T, Guo J, Zhang Q, Dong W, Chen C PAngew. Chem. Int. Ed., 2019, 582779.

[62]

Acar E T, Buchsbaum S F, Combs C, Fornasiero F, Siwy Z SSci. Adv., 2019, 5eaav2568.

[63]

Guo L, Liu Y, Zeng H, Zhang S, Song R, Yang J, Han X, Wang Y, Wang LAdv. Mater., 2024, 362307242.

[64]

Zhu J, Qiu H, Guo WNatl. Sci. Rev., 2024, 11nwae242.

[65]

Tunuguntla R H, Henley R Y, Yao Y C, Pham T A, Wanunu M, Noy AScience, 2017, 357792.

[66]

Zhang M, Zhao P, Li P, Ji Y, Liu G, Jin WACS Nano, 2021, 155209.

[67]

Wang H, Zhai Y, Li Y, Cao Y, Shi B, Li R, Zhu Z, Jiang H, Guo Z, Wang M, Chen L, Liu Y, Zhou K G, Pan F, Jiang ZNat. Commun., 2022, 137123.

[68]

Xu R, Kang Y, Zhang W, Pan B, Zhang XNat. Commun., 2023, 144907.

[69]

Xu T, Wu B, Li W, Li Y, Zhu Y, Sheng F, Li Q, Ge L, Li X, Wang H, Xu TSci. Adv., 2024, 10eadn0944.

[70]

Shi Q, Zhang H, Jiao J, Sun X, Sun J, Xie Y, Liu L, Chen H, Shen Y, Hou G, Guo Y, Zhang ZSep. Purif. Technol., 2023, 312123334.

[71]

Sun X, Wang Y, Zhang H, Shen Y, Shi Q, Chen H, Sun J, Zhang ZJ. Appl. Polym. Sci., 2022, 13951798.

[72]

Lu Y, Wei L, Xie Z A, Wu X, Xue H, Su H, Liu J, Jing M, Chen J, Shi G, Su Z, Bian F, Xu Z K, Zhu C, Fang W H, Zeng X C, Wang JNature, 2026, 6551180.

[73]

Meng X, Tian Y, Tang M, Qiao RJ. Environ. Chem. Eng., 2021, 9106712.

[74]

Li N, Chen F, Shen J, Zhang H, Wang T, Ye R, Li T, Loh T P, Yang Y Y, Zeng HJ. Am. Chem. Soc., 2020, 14221082.

[75]

Li Z, Yuan L, Li P F, Chang W, Shen J, Zhong Y W, Zeng HAngew. Chem. Int. Ed., 2026, 65e5534613.

[76]

Liu Q, Liu M, Zhang Z, Yin C, Long J, Wei M, Wang YNat. Commun., 2024, 159221.

[77]

Tan Y, Zhang Y L, Ren H, Feng S, Xie R, Ju X J, Wang W, Pan D W, Deng Y C, Zhou X L, Liu Z, Chu L YAdv. Mater., 2026, 38e73120.

[78]

Fan Q, E Z, Shi L, Lu Z, Li P, Liang JJ. Membr. Sci., 2023, 680121727.

[79]

Zeng F, Yang Y, Li X, Yang YACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 1540839.

[80]

He J, Hua J, Ma X, Li JJ. Membr. Sci., 2025, 731124239.

[81]

Cheng X, Xing Z, Su H, Ren K, Wang S, Meng X, Sun QAdv. Mater., 2026, 38e73278.

[82]

Lu D, Yao Z, Jiao L, Waheed M, Sun Z, Zhang LAdv. Membr., 2022, 2100032.

[83]

Bazhin NISRN Thermodyn., 2012, 20121.

[84]

Zhu Q, Liu Y, Zuo P, Dong Y, Yang Z, Xu TJ. Membr. Sci., 2022, 659120805.

[85]

Li Y, Wu Q, Guo X, Zhang M, Chen B, Wei G, Li X, Li X, Li S, Ma LNat. Commun., 2020, 11599.

[86]

Hu X F, Jiang T, Fan H, Guan Y F, Chen J J, Yu H Q, Elimelech MSci. Adv., 2025, 11eady3587.

[87]

Sun Q, Dou P, Du J, Yao A, Cao D, Ma J, Hassan S U, Guan J, Liu JNat. Commun., 2025, 169099.

[88]

Wang M, Wu Z H, Zhou G Z, Wu X Q, Li S, Ma T Y, Ren Y, Hai G, Wang B, Li D SAngew. Chem. Int. Ed., 2025, 64e202514179.

[89]

Lu Y, Zhou R, Wang N, Yang Y, Zheng Z, Zhang M, An Q F, Yuan JNano-Micro Lett., 2023, 15147.

[90]

Wang M, Jiang JSmall, 2023, 192206382.

[91]

Wang Q, Zhang X, Zhu H, Zhang X, Liu Q, Fu M, Zhu J, Pu J, Qu ZAdv. Phys. Res., 2023, 22300016.

[92]

Hou S, Ji W, Chen J, Teng Y, Wen L, Jiang LAngew. Chem. Int. Ed., 2021, 609925.

[93]

Zhou S, Hu Y, Xin W, Fu L, Lin X, Yang L, Hou S, Kong X Y, Jiang L, Wen LAdv. Mater., 2023, 352208640.

[94]

Yin Y, Li C, Ng D Y F, Wang RJ. Membr. Sci., 2025, 726124064.

[95]

Wang Y, Zhang Y, Zhang M, Jiang S, Tang X, Liang HNat. Commun., 2025, 17202.

[96]

Cao L, Chen I C, Li Z, Liu X, Mubashir M, Nuaimi R A, Lai ZNat. Commun., 2022, 137894.

[97]

Zhang X, He Y, Zhao X, Zhu Y, Ge L, Pan J, Gao CAngew. Chem. Int. Ed., 2026, 65e6642155.

[98]

Yang D, Yang Y, Wong T, Iguodala S, Wang A, Lovell L, Foglia F, Fouquet P, Breakwell C, Fan Z, Wang Y, Britton M M, Williams D R, Shah N, Xu T, McKeown N B, Titirici M M, Jelfs K E, Song QNat. Water, 2025, 3319.

[99]

Ren L, Chen J, Han J, Liang J, Wu HChem. Eng. J., 2024, 482148907.

[100]

Yin C, Zhang Z, Si Z, Shi X, Wang YChem. Mater., 2022, 349212.

[101]

Bi H., Zhao Z., Yang Q., Zhang B., Zhang R., Wang X., Yu C., Qiu J., Angew. Chem. Int. Ed., 2026, e7428603.

[102]

Feng M, Sun Q, Jin Y, Li C, Li B, Wang S, Su Y, Wu J, Zhu J, Jing K, Feng X, Feng X, Zhang Y, Wang BJ. Am. Chem. Soc., 2026, 14829241.

[103]

Li Q X, Cai W Z, Ye X L, Zeng Y, Shaheer A R M, Ye Z S, Liu T FNat. Commun., 2025, 172968.

[104]

Zhao Y., Wang Y., Huang H., Hu C., He Y., Liu D., Angew. Chem. Int. Ed., 2026, e6120547.

[105]

Chen S, Shang J, Peng F-e, Song Z, Zheng Y, Dai Y, Zhu J, Guo F, Fu X, Chu K, Cao X, Ouyang Y, Parkin I P, Zhou Y, He G, Liu T, Zong WACS Nano, 2025, 1931870.

[106]

Song Z, Liu L, Sun Q, Du J, Guan J, Dou P, Zhang R, Jiang Z, Liu JAngew. Chem. Int. Ed., 2024, 63e202409296.

[107]

Xu T., Liu Z., Zhao S., He Y., Li X., Xu T., Angew. Chem. Int. Ed., 2026, e6346778.

[108]

Li Y, Liu Z, Zhu D, Xia Y, Wu B, Xu T, Li X, Xu TNat. Commun., 2025, 1611699.

[109]

Li M Y, Tong K W, Wang J P, Hu H Z, Wang J Y, Chen C Q, Liu Y, Cai L, Liu Z Q, Yang P, Wang Y HNano Res., 2025, 1894907902.

[110]

Wang Y, Lian T, Tarakina N V, Yuan J, Antonietti MNat. Commun., 2022, 137339.

[111]

Yu J, Marchesi D’Alvise T, Harley I, Krysztofik A, Lieberwirth I, Pula P, Majewski P W, Graczykowski B, Hunger J, Landfester K, Kuan S L, Shi R, Synatschke C V, Weil TAdv. Mater., 2024, 362401137.

[112]

Shi C, Jia Y, Xiao J, Wang X, Yao Y, Jing YJ. Mol. Liq., 2016, 224662.

[113]

He P, Xie Q, Wang J, Yao G, Wang LChemPhysChem, 2025, 26e202400999.

[114]

Ha R, Liu F, Li J, He M, Lan J, Wang B, Sun J, Liu X, Ding X, Shi WACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 155657.

[115]

Murali A, Zhang Z, Free M L, Sarswat P KPhys. Status Solidi (a), 2021, 2182100340.

[116]

Liu H, Huang Z, Wen K, Jiang BChin. J. Org. Chem., 2014, 34316.

[117]

Oh H, Kalidindi S B, Um Y, Bureekaew S, Schmid R, Fischer R A, Hirscher MAngew. Chem. Int. Ed., 2013, 5213219.

[118]

Liang J, Zhang X, Liu T Q, Gao X D, Liang W B, Qi W, Qian L J, Li Z, Chen X MAdv. Mater., 2022, 342206524.

[119]

Teufel J, Oh H, Hirscher M, Wahiduzzaman M, Zhechkov L, Kuc A, Heine T, Denysenko D, Volkmer DAdv. Mater., 2013, 25635.

[120]

Fu J, Wang Y, Das S, Zhang S, Zhang X, Xiao H, Li J, Ben T, Jiang LMatter, 2024, 72460.

[121]

Shetty P, Adeboye A, Gupta S, Zhang C, Ramprasad RChem. Mater., 2024, 367676.

[122]

Pilania G, Wang C, Jiang X, Rajasekaran S, Ramprasad RSci. Rep., 2013, 32810.

[123]

Sarker I HSN Comput. Sci., 2022, 3158.

Rights & permissions

Jilin University, The Editorial Department of Chemical Research in Chinese Universities and Springer-Verlag GmbH

PDF

2

Accesses

0

Citation

Detail

Sections
Recommended

/

〈 〉